Оглавление блога

вторник, 28 февраля 2012 г.

Язык, лингвоним, диалект, история



Вот, скачал себе русско-валенсийский разговорник и несколько других, изданных Женералитà Валенсиàна. Вообще-то, "валенсийский" это просто другое название ("лингвоним") каталанского. Но две женералиты, Каталонии и Валенскии, видимо, не очень в ладах.

А вот любой путеводитель предупреждает, что неправильно, неполиткорректно, называть язык, на котором говорят в бельгийской Фландрии фламандским. Нужно непременно - нидерландским! Сами фламандцы, якобы, так настояли.

Вообще, в Италии, которая до середины XIX века была раздробленной, все считают, что говорят на итальянском, только диалекты разные. Даже вот, фриульский (Furlan), который все лингвисты считают самостоятельным языком, близким к ретороманским языкам Швейцарии, все итальянцы и, наверное, большинство фриульцев, считают диалектом итальянского, хотя на него переведена вся Библия (!!!), и перевод одобрен Ватиканом. На диалектах итальянского, многие из которых различаются больше, чем русский и украинский, или русский и белорусский, говорят, как на жаргонах - шутят, поют частушки, какой-то фольклор существует.

А Испания, долго существовавшая как унитарное государство, напротив, очень ценит свои региональные "языки" - астурийский, арагонский и т.п. Старается даже переводить на них некоторые произведения мировой литературы, издает учебники, разговорники. Добивается признания их региональными "языками" Евросоюза, с соответствующим финансированием мероприятий по их возрождению как литературных.

Вот сайт, каждый день публикующий перевод одной цитаты на множество языков и диалектов: http://www.logosquotes.org/

Quotation of the day:
Author - Jorge Luis Borges
(1899 - June) was an Argentine writer who is considered to be one of the foremost writers of the 20th century. Best-known in the English speaking world for his short stories and essays, Borges was also a poet, critic, and man of letters... read more

Spanish - creo que con el tiempo mereceremos que no haya gobiernos
Albanian - besoj që me kalimin e kohës të meritojmë që të mos ekzistojnë qeveritë
Aragones - creigo que con o tiampo merixeremos que no aiga gobierno
Basque - nik uste, denboraren poderioz, gobernurik ez edukitzea merezi izango dugu
Bolognese - a sån cunvént che col tänp a s armeritarän ch'an eSéssta pió di guêren
Breton - kavout a ra din e tellezimp bezañ hep gournamantoù deiz-pe-zeiz
Calabrese - credu ca cu u tiempu meriteremu ca nun esistani governi
Catalan - crec que amb el temps mereixerem que no hi hagi governs
Cornish - my a grys y talvyth dhyn yn nep dyth bos dygabester a wovernansow
Danish - jeg tror, at vi en dag vil fortjene at være fri for regeringer
Dutch - ik geloof dat we het ooit verdienen vrij te zijn van regeringen
English - I believe that some day we will deserve to be free of governments
Esperanto - mi kredas ke iam ni meritos esti sen registaroj
Estonian - usun, et ühel päeval oleme ära teeninud elu ilma valitsusteta
Finnish - uskon että jonain päivänä ansaitsemme olla ilman hallituksia
Furlan - 'o crôt che cul timp meritin che no esistin guviers
Griko Salentino - pistèo ti mo cerò meritème na min èchume pleo tus guvernu
Hungarian - hiszem, hogy idõvel kiérdemeljük majd azt, hogy ne legyenek többé kormányok
Italian - credo che col tempo meriteremo che non esistano governi
Judeo Spanish - kreo/kreygo ke kon el tiempo mereseremos ke no ayga govervos
Latin - puto olim nos merituros magistratus non esse
Latvian - es ticu, ka kadu dienu mes busim pelnijuši but brivi no valdibas
Leonese - creyu que col tiempu mereceremos que nun haiga goviernos
Mudnés - a cràd che còl tèimp as e'psàm meritêr d'en n'avêr piò di guêren
Neapolitan - crero ca passanno 'o tiempo nce ammeretammo ca 'n ce stanno cchiù guvierne
Papiamentu - mi ta kere ku tempu nos ta meresé ku no tin gobièrnu
Polish - wierze ze z uplywem czasu zasluzymy na to aby nie miec rzadów
Portuguese - creio que, com o tempo, mereceremos que não existam governos
Roman - me sa´ che, cor tempo, se meriteremo de nun ave´ più governi
Sicilian - cridu ca ccu tempo meritamu di non aviri chiù guverni
Spanish - creo que con el tiempo mereceremos que no haya gobiernos
Swedish - jag tror att en dag kommer vi att förtjäna att bli fria från regeringar
Umbro-Sabino - co' ru tiempu è capace que ce meritimo de nun aè plù ru guvierni
Welsh - credaf y byddwn yn haeddu bod yn rhydd oddi wrth lywodraethau ryw ddydd
Zeneize - me creddo che co-o tempo se guägniëmo che no ghe segge ciù de goerni

Quotation of the day:
Author - Michel de Montaigne
(1533-1592) was an influential French Renaissance writer, generally considered to be the inventor of the personal essay. In his main work, the Essays, unprecedented in its candidness and personal flavor, he takes mankind and especially himself as the object of study. He was a skeptic and a humanist... read more

French - la parole est moitié à celui qui parle, moitié à celui qui écoute
Albanian - fjala i përket gjysma atij që flet e gjysma atij që dëgjon
Aragones - a parola ye ra metá de qui charra e metá de qui l'ascuita
Asturian - la palabra ye metá de quien fala y metá de quien escucha
Basque - hitzaren erdiak mintzo denarenak dira eta entzuten duenarenak beste erdiak
Bolognese - la parôla l'é mèZa ed quall ch'dscårr, e mèZa ed quall ch'scåulta
Brazilian Portuguese - a palavra é metade daquele que fala e metade de quem a escuta
Bresciano - la parola l'è en po' de chi la la sculta e en po' de chi la la dis
Breton - ar gomz zo hanter d'an hini en distag ha hanner d'an hini en selaou
Calabrese - a' parola appartene a'metà a china parre ae l'avutra a china sta a sentire
Catalan - la paraula és meitat de qui parla i meitat de qui l'escolta
Cornish - hanter yma areth dhe'n cowser ha hanter dhe'n goslowyas
Croatian - govor pripada napola govorniku i napola slušatelju
Danish - ordet tilhører halvt den, der taler, og halvt den, der lytter
Dutch - het woord behoort half de spreker toe, half de toegesprokene
English - a speech belongs half to the speaker and half to the listener
Esperanto - parolo apartenas duone al la parolanto kaj duone al la auskultanto
Estonian - pool kõnest kuulub kõnelejale, pool kuulajale
Ferrarese - la parola l'è par mità ad quél c'la dis e par mità ad quél c'ag dà a mént
Finnish - puhe on puoliksi puhujan ja puoliksi kuuntelijan
Flemish - het woord behoort voor de helft aan wie spreekt en voor de helft aan wie luistert
French - la parole est moitié à celui qui parle, moitié à celui qui écoute
Furlan - la peraule 'e jè par mieç di chel cal fevele e par mieç par chel che scolte
Galician - a palabra é metade de quen fala e metade de quen escoita
German - die Rede gehört zu einer Hälfte dem Redner und zur anderen dem Zuhörer
Griko Salentino - i omilìa ene ja' ton ìmiso 'zze cino pu omilì ce ja' ton addho ìmiso 'zze cino pu kùi
Hungarian - a szó fele a beszélõhöz, a másik fele a hallgatóhoz tartozik
Italian - la parola appartiene per metà a chi parla e per metà a chi ascolta
Judeo Spanish - la palavra apartiene tanto al ke avla komo al ke la eskucha, kada uno kon su meatad
Latin - verbum est partim loquentis et partim audientis
Latvian - puse runas pieder tas teicejam, puse - klausitajam
Leonese - la pallabra pertenez la mitá pa quien la diz y la mitá pa quien la siente
Limburgian - zègwiëd zin haaf van dae wao kalt, haaf van dae wao leistert
Lombardo - la paròlla l'è per on mezz de chi che'l parla, e per l'òltra mitaa de chi che'l scolta
Mantuan - la parola a l’è metà da chi parla e metà da chi scolta
Mapunzugun - zugun ta ragiñ chuchi ta ti feypilu, ka femechi ragiñ chuchi ta ti ajkütulu
Mudnés - la parôla l'è per metê ed chi pêrla e per metê ed chi scôlta
Neapolitan - 'a parola appartene pe na mmità a chi parla e pe ll'ata mmità a chi sente
Occitan - la paraula es meitat d'aquel que parla, meitat d'aquel qu'escota
Papiamentu - e palabra ta mitar pa esun ku ta papia i mitar pa esun ku ta skucha
Parmigiano - la parola l'é mité 'd chi pärla e mité 'd chi la senta.
Piemontese - ël parlé a l'é mes ëd chi ch'a parla, mes ëd chi ch'a scota
Polish - slowo nalezy w polowie do tego, który mówi i w polowie do tego, który slucha
Portuguese - a palavra é metade de quem fala e metade de quem a escuta
Reggiano - al paroli ch'as disen jn mèzi ed qui che perlen e mèzi ed qui che tinen scolt
Romagnolo - la paroula apartìn d'la mité ma quel ca scour, e d'la mité ma quel c'ascoulta
Roman - le parole so´ a mezzi fra chi le dice e chi le sente
Sardinian - sa paraula est su mesu de chie faeddat e s'àteru mesu de chie ascurtat
Sicilian - a parola appartenipi mità a cu para e a mità a cu ascuta
Spanish - la palabra es mitad de quien habla y mitad de quien la escucha
Swedish - ord tillhör till hälften den som utttalar dem och till hälften den som lyssnar
Venetian - la parola l'è mexa de chi che parla e mexa de chi che scólta
Welsh - mae araith yn perthyn hanner i'r siaradwr a hanner i'r gwrandawr
Zeneize - a pòula a l'appartegne pe meitæ à chi parla e pe meitæ à chi sta à sentî

Комментариев нет :